Gudniki - wieś bogata w historię - Reszel moje miasto

Idź do spisu treści

Menu główne:

Gudniki - wieś bogata w historię

Okolice Reszla
Gudniki – wieś położona wzdłuż drogi między Reszlem a Korszami. 
Do 1945 roku nosiła nazwę Gudnick. Nazwa pochodzi od imienia jednego z lenników krzyżackich o imieniu Guntenik lub Gudenik. Po raz pierwszy miejscowość pojawia się w 1342 roku jako Gunthenithen, Gunthenithe. Potem spotyka się jeszcze nazwy: Guntheniken, Gudenicken, Gudnicken.
Od początku swojego istnienia wieś związana z Łankiejmami, najpierw poprzez obowiązek służby zbrojnej na rzecz tamtejszego zamku, potem jako część majątku łankiejmskiej rodziny arystokratycznej von der Groeben. 


Kościół w Gudnikach należy obecnie do parafii w Reszlu. Wcześniej, do 1945r. podlegał parafii w Łankiejmach. Przez krótki okres, na początku XIXw. był samodzielną parafią.

Część zachodnia kościoła pochodzi z połowy XIVw. a część wschodnia z II połowy XV w. Kościół przechodził kolejne remonty, których daty widoczne są na jego wschodniej ścianie (1731, 1855, 1905, 1934). W latach 1731-33 odnowiono zakrystię, kruchtę i przedsionek. W połowie XVIIIw. Po stronie zachodniej wzniesiono wieżę dzwonną. 
Otwory okienne pierwotnie posiadały maswerkowe motywy. W 1927 roku poszerzono je i pozbawiono dekoracji gotyckich. Fragment witraża „Zmartwychwstanie” z 1586 r. zachował się tylko w jednym oknie. Obecnie witraż poddawany jest zabiegom konserwatorskim poza kościołem. 
Szczególnej uwagi wart jest także ołtarz boczny. Prawdopodobnie przeniesiony został z okolic Reszla w latach 60-tych ubiegłego wieku. Na nim napis: „Serwus Marie nunquam peribit” Ingelstadt 1914 Schönstatt 1919.
 
 
 
W południową ścianę kościoła wmurowana jest płyta nagrobna Johanna B. Varnhagena. Na płycie znajduje się wykuty napis majuskułą: „Roku Pańskiego 1647 w kwietniu zmarł w Bogu w wieku 43 lat i został tu pochowany szanowny pan Johann Bernhard Varnhagen, były lekarz przyboczny Jej Wysokości królowej Szwecji, któremu na wieczną pamiątkę jego brat Caspar Erard Varnhagen, doktor praw, kazał położyć tę płytę nagrobną. Niech Bóg da mu radosne zmartwychwstanie do wiecznego życia. Amen.”
 
Ołtarz główny, w stylu barokowym, wzniesiony został w 1626 roku. W zwieńczeniu znajdują się herby fundatorów: rodziny Egloffstein ( z głową niedźwiedzia) oraz Groeben (z dzidą i łapą gryfa). Poniżej widnieje data wykonania polichromii – 1656r.
Na ołtarzu napis w języku niemieckim: „Drey sind die da heiligen im Himmel. Der Vater, das Wordt, und der heilige Geist, und diese drey sindt eins, s. Epistol, S.Johan”. Z tyłu ołtarza napisy uwieczniające poszczególne remonty, jeden czytelny: „Johann Klein aus Heilsberg Maurer geselt 1842”. 
Ogromne wrażenie robi w kościele belkowaty strop pokryty ornamentowym malarstwem wykonanym przez Johanna Jeruzalema z Friedlandu (Prawdinsk).

Chór i organy powstały w latach 1740-1744. Zniszczyli je w 1945 roku żołnierze sowieccy, którzy trzymali w kościele swoje konie. 
W kościele nie ma już zabytkowej ambony wykonanej w 1656 roku. Zdemontowano ją w 1945r. 
Najstarszym zabytkiem w kościele jest granitowa chrzcielnica z XIVw. 

Drzwi wejściowe do kruchty osadzone są w kutych ozdobnie zawiasach a wewnętrzne drzwi do kościoła posiadają ciekawej konstrukcji zamek z zapadką. 
 
 













Pomnik poświęcony mieszkańcom wsi poległym w latach 1914-1918.

Na nim napis: „Heilig ist das Andenken der gefalenen” („Święta jest pamięć o tych, co polegli”) oraz nazwiska 17 osób poległych w czasie I wojny światowej.
 
Niedaleko kościoła znajduje się cmentarz, posadowiony na wzniesieniu, z którego rozpościera się rozległy widok na wieś. Na szczycie wzgórza mieści się kaplica grobowa rodziny von Groeben z przełomu XVIII i XIX wieku. Obecnie wnętrze kaplicy jest puste. W płd-zach. narożniku cmentarza stoi żeliwny krzyż upamiętniający pochówek dwóch młodych członków rodziny von Groeben, Mateusza i Fryderyka. W pobliżu krzyż z napisem: Friedrich Mulnier, Königl. Wege Baumeister geb. zu Zehlendorf Oranienburg d.30 November 1801, gest zu Langheim d. 7 Juli 1842. Na cmentarzu znajdują się jeszcze inne zniszczone krzyże z częściowo czytelnymi napisami. Na metalowym ogrodzeniu, wykonanym z kutego żelaza widnieje medalion z napisem upamiętniającym miejsce spoczynku królewskiego radcy ekonomicznego, Zieglera. Obok grób jego żony, Ludowike. 

 
 
Informacje pochodzą z przewodnika historycznego Tadeusza Korowaja pt. Dzieje miasta i gminy Korsze, wyd.2007r. 
Fotografie czarno-białe - ze zbiorów dawnego Urzędu Konserwatora Zabytków z Królewca. Zamieszczone są na płycie cd: "Prusy Wschodnie. Dokumentacja historycznej prowincji". Pozostałe zdjęcia wykonane 18.10.2015r. autorstwa Jolanty Grzyb. 
 
 
 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego